Artikel van Rynk Bosma in Nieuwsblad Noordoost Friesland:
Het logo AvZ op broek en shirt naast het logo van Friese Boys verraadt al dat vierdeklasser Friese Boys uit Kollumersweach een goed oog heeft voor een afwerking in details. Het illustreert ook de hechte band tussen trainer en club. Want AvZ verwijst naar Ayelt van Zuiden en dat logo bevestigt de mening van de scheidende trainer: ‘Se ha it hjir goed foarelkoar’. Na vier jaar komt er aan het eind van dit seizoen in 2026 een einde aan het ‘uitstapje’ van de trainer.
Kollumersweach – Nu is ‘uitstapje’ misschien een woord dat de lading niet helemaal dekt want reken het aantal wekelijkse kilometers maar uit tussen Balk en Kollumersweach en dat drie keer per week. ‘Uit je eigen comfortzone treden’, zo noemde Van Zuiden jaren geleden de reden om het glooiende landschap van Gaasterland te verruilen voor de Fryske Wâlden. En niet een willekeurige club uit de regio, nee, zijn keus was gevallen op Friese Boys.
Weten wat je wilt is een eigenschap die bij Van Zuiden past en dat gebeurde bij hem al vrij vroeg. ‘Ik bin op myn fjirtjinde stopt mei fuotbal en doe begûn as trener. Wie sels keeper, mar net ien mei in soad talint, soe nea it earste helje. Myn kwaliteit wie it ûntwikkeljen fan oar talint, fuotballers better meitsje.’ Dus bewandelde Van Zuiden het pad van begeleiding en trainerschap vanaf de jongste jeugd. Dat betekende een opleidingstraject van UEFA C / VC 2 naar UEFA B / VC 3. Bij het halen van Voetbal Coach 3 mag je clubs trainen tot en met de tweede klasse. Het behalen van UEFA B / VC3 is voorlopig voor Van Zuiden een comfortabel eindstation.
In het dagelijks leven is Van Zuiden groepsleerkracht van groep 8 in Koudum en die pedagogische achtergrond komt hem goed van pas bij het trainerschap. Daarnaast geeft hij les aan NT2 leerlingen. Dat zijn leerlingen die een andere moedertaal hebben dan het Nederlands of Fries. Leerzaam, die je het nodige leren over groepsprocessen en dat is niet zo heel anders dan een trainerschap.
‘Ik fyn persoanlike ûntwikkeling foar mysels tige belangryk, bin ek altiten dwaande mei eigen persoanlike ûntwikkeling. Sa ha ik in oplieding folge as gymdosint en in oplieding as rekencoördinator.’ En daar zou je ook het oprekken van de eigen voetbalregio onder kunnen scharen, je eigen veilige voetbalwereld verruilen voor het onbekende. ‘It wie foar my of de Fryske Wâlden of de Noardeast-Polder.’
RKVV Bakhuizen was de eerste club voor Van Zuiden als hoofdtrainer, daarvoor was hij seniorentrainer bij Nijemirdum Oudemirdum Kombinatie (NOK). Het nadeel dat Van Zuiden zelf geen grote naam was in de voetbalwereld van de amateurs was er alleen in de kennismakingsfase. ‘Stietst earst wol mei 1-0 achter fansels, hearst se tinken fan ‘Hy hat sels net fuotballe, wat kin dy ús no leare’. Mar nei in pear treningen wie dat wol oer.’
Want dat nadeel kan ook een voordeel zijn. Geen last van afstand doen van de schijnwerpers die je als voetballer wel had en dat kan de overgang een stuk gemakkelijker maken. De essentie is vaak ‘Je moatte minsken serieus nimme, je moatte fuotballers ek it gefoel jaan dat der nei harren lústere wurdt.’
Nu heeft de in 1988 geboren Van Zuiden zijn leeftijd mee. ‘Witst wol better wat der binnen de groep leeft, de ôfstân is lytser om’t de leeftiid tichter by elkoar leit.’ Bovendien moet je als trainer heel vaak psycholoog zijn en dan komt de pedagogische achtergrond van Van Zuiden goed uit. Zeker als het om de vijfde of vierde klas gaat. Een ex-voetballer zal eerder in de valkuil van ‘Sjogge se dat no net?’ of ‘Kinne se dat no noch net?’ trappen dan iemand die er neutraal in staat.
Toen Van Zuiden die eerste keer telefonisch contact had met Mient Mulder waren de rollen omgedraaid, zo herinnert hij zich nog. Het was niet voorzitter Mulder die de vragen stelde maar kandidaat-trainer Van Zuiden. En de ‘kandidaat’ wist waar hij het over had want hij had zich ingelezen. ‘De earste fraach by it sollisitaasjegesprek wie ‘Wat is dyn fyzje?’ Doe ha ik antwurde fan ‘Dy ha ik net’. Der sieten twa fuotballers by dat gesprek dat ik sei: hoe kin ik no in fyzje ha wylst ik net iens wit ast rjochts of links bist.’
Met andere woorden: een visie verkondigen over hoe je wilt spelen is altijd afhankelijk van de spelers die je tot je beschikking hebt. Want de spelopvatting van een trainer moet wel passen bij de samenstelling en voetbalkwaliteiten van een selectie. ‘Inne Schotanus wie myn grutte learmaster en hy sei altiten dat je útgean moatte fan eigen kracht.’
Geen revolutionaire tekst in voetballand, wel als je de conclusies van Schotanus in dit geval volgt. Winnen is geen toeval want als je de eigen kwaliteiten maximaal toepast sluit je toeval uit. Hoe meer je de eigen kwaliteiten benut en toepast, hoe minder je het geluk nodig hebt. Voor Van Zuiden is het uiterst belangrijk dat de kwaliteiten van de spelers maximaal benut worden. Dat betekent dus spelers op een positie zetten waarop hun sterke punten het best tot hun recht komen.
In die vier jaar was de opdracht elk jaar handhaven en dat geldt ook voor dit laatste jaar. Dat betekent echter niet dat er in die vier jaar niet een bepaalde ontwikkeling was. ‘Yn it earste jier ha wy in perioadetitel pakt en binne doe útskeakele troch IJVC yn de neikompetysje. Dêrnei kamen de jierren mei in ‘versterkte degradatieregeling’.’ Ook die derde plek in dat eerste jaar was verrassend evenals de manier van spelen.
In die beginperiode werd er met drie verdedigers achterin gespeeld met daar dan weer vier man voor en uiteindelijk één diepe spits. Een systeem dat toen werd gezien als het recept om dominant te spelen met het afjagen van de bal via een versterkt middenveld. Inmiddels is het gangbare 4-3-3-systeem weer ingevoerd. Met een trainer Van Zuiden die zelden uit zijn slof schiet als het om de wedstrijddag gaat.
‘Miskien ien as twa kear yn dy fjouwer jier wie der sprake fan wat irritaasje. Wy ha ea tsjin Dokkum yn ‘e earste helte troch ús in penalty mist. Dy’t him mist hie sei nei de wedstriid: ‘Fijn dat it yn ‘e rêst net oer dy miste penalty gie’. Soks dogge je net mei sin. Dy spiler wit it sels ek wol, dat hoecht hy ek net nochris te hearren.’
Terug naar het avontuur van uit je ‘eigen comfortzone treden’. Qua voetbal is het hier allemaal veel feller, er wordt met een grotere intensiteit gespeeld en geduelleerd en dat hogere tempo en enthousiasme heeft als nadeel dat je soms meer wilt dan je kunt, zo vat Van Zuiden het verschil op voetbalgebied samen.
Maar het is dat oog voor het detail van een eigen logo op trainingspak en trainingsshirt dat de aanleiding is voor de uitspraak: ‘Se ha it hjir goed foar elkoar’. ‘It is de direktheid en earlikheid hjir dy’t my tige oansprekt. De gearwurking om mei syn allen dingen foar elkoar te krijen en dat slacht ek op it doarpslibben. Ast sjochst hoe folle feestweinen hjir simmers troch it doarp ride tidens de feestwike. Yn Balk krije se mar krekt in gondeloptocht foar elkoar.’
‘Ik ben een bevoorrecht mens, Friese Boys heeft er een fan voor het leven bij gekregen’, zo schrijft Van Zuiden op Facebook nadat hij bekend heeft gemaakt dat hij na dit seizoen zal stoppen. Voor hem een emotioneel moment, sterker nog, zijn moeilijkste moment in Kollumersweach: ‘It momint dat ik fertelde dat ik stopje soe.’ Een trainer dus die ook in emotioneel opzicht bij de ‘Fryske Wâlden’ past, wat wil je als club nog meer?
